|
Akhlleus ve Kaplumbağa"
Parmenides'in öğrencileri arasında Zenon adında akıllı bir genç vardı.Bu Zenon ,insanların kafalarını hep uğraştırmış paradokslar üretmkte ustaydı.
Akhilleus ile kaplumbağanın öyküsü bunlardan biridir.Akhilleus ile kapllumbağabir gün yarışa tutuşmaya karar verirler.Akhilleus kaplumbağadan iki kat hızlı koşabileceği için ,ona avans verir.Şimdi Zenon diyor ki Akhilleus kaplumbağanın başlama noktasına vardığında kaplumbağa önde başladığı mesafenin yarısı kadar ilerlemiş olacaktır.Ve bu böyle sonsuza kadar sürer gider.Aralarındaki mesafeyi kapattığı her noktada kaplumbağa daima mesafenin yarısını alacağı için ,Akhilleus kaplumbağauı asla yakalayamaz.Dolayısıyla hiçbir zaman yetişemez...
Bunun bir saçmalık olduğunu düşünebiliriz tabii.Akhilleus'un yetişebileceğini bizim gibi Zenon'da biliyordu.Ancak bu öykünün amacı ,yanlış sonuca götüren kusursuz bir akıl yürütmenin varlığıdır.
Bu mümkünse bütün akıl yürütme çabalarını bir keşmekeş bekliyor demektir.Bu mantıkta bir hata olmalıydı ama bunu kimse tam anlamıyla kanıtlamayı başaramadı.
20.yy'ın tanınmış filozofu Gilbert Ryle bu hikaye için şunu yazdı.''Felsefi bir bilmecenin paradigması olarak nitelenmeyi pek çok açıdan hak etmektedir.'' |