Myspace Layouts by the Original Myspace Pimper
Myspacepimper.com Free Layouts for Myspace and Teenchill.com


BenimBlog.com - Turkce ucretsiz blog Bedava blog hizmeti




ÇEŞİTLİ KONULAR - çingeneler

ÇEŞİTLİ KONULAR

• 17/10/2006 - çingeneler

 

 


Mesleklerini yitiren Çingenelerin
   sorunları da artıyor

“Çingeneler iş ve mesleklerini kaybetmeye başladılar. Ne ayıcılık kaldı, ne kalaycılık, ne de demircilik. Çünkü küreselleşme daha farklı meslekler istiyor. İzmir’e baktığımızda; önümüzdeki süreçte çiçek satabilecekler mi, hamallık, ayakkabı boyacılığı yapabilecekler mi belli değil.”


Mesleklerini yitiren Çingenelerin
   sorunları da artıyor
Emine Uyar
“Yetmiş iki buçuk millet” sözündeki, “buçuk” Çingeneler için kullanılyor. Onlarca ülkede yayılmış olarak yaşayan Çingeneler, diğer deyişle Romanlar, kendilerine özgü kültürleri nedeniyle içinde yer aldıkları her coğrafyada “ötekiler” durumundalar.
6 Mayıs Hıdrellez kutlamaları çerçevesinde birçok yerde Roman eğlenceleri ve Çingene kültürü hakkında toplantılar düzenlendi. Bu etkinliklere katılan ve Çingeneler üzerine doktora tezi bulunan Sosyolog Suat Kolukısa ile çingenelerin tarihi, kültürel ve sosyal yaşamları üzerine konuştuk. Çingenelerin bugüne kadar ülkemizde olduğu gibi diğer ülkelerde de “ötekileştirilerek” dışlandığını ifade eden Kolukısa’ya göre, kültürlerinin bir parçası durumundaki mesleklerin yok olmaya yüz tutması nedeniyle Çingeneler ciddi sorunlarla yüz yüze.
- Çingeneler müzikleri ve eğlence kültürü ile ön plana çıkartılıyor. Ancak, başta ayrımcılık olmak üzere, konut, eğitim, işsizlik olmak üzere pek çok sorunla yüz yüzeler. Önümüzdeki süreçte Çingeneleri neler bekliyor?
Suat Kolukısa: Çingeneler iş ve mesleklerini kaybetmeye başladılar. Ne ayıcılık kaldı, ne kalaycılık, ne de demircilik. Çünkü küreselleşme daha farklı meslekler istiyor. İzmir’e baktığımızda; önümüzdeki süreçte çiçek satabilecekler mi, hamallık, ayakkabı boyacılığı yapabilecekler mi belli değil. Bunlar Çingenelerin en fazla yaptığı şeyler.
Kamusal söylemde biz Çingene müziğini ön plana çıkartıyoruz. Bu alanda Çingene olmak prestijdir. İnsanlar Hüsnü Şenlendirici, Kibariye, Sibel Can gibi olmak ister. Ama herkes olamaz ve şarkı bittiği zaman Çingene de biter, o verdiğiniz değerlerin bütün hepsini geri alırsınız. O noktada, “pistir, kötüdür, istenilmeyendir.”
Bunları yapan bizleriz; oysa Çingenelerin de bir takım talepleri ve ihtiyaçları var. Düzenli işe ve gelire sahip olan çok Çingene var ama geçmiş dönemlerde sürekli bir işte çalışma diye bir algıları ve kültürleri yok. Çingeneler tarihsel süreç içerisinde, ekonomik, politik ve askeri olarak taraf oluşturmamıştır. Vatanları yok. Devlet kurmamışlar, dolayısıyla kahramanları da yok. Ama var kalmışlar. Farklı lehçeleri olmakla birlikte, Romani şu anda dünyanın 50 ülkesinde konuşulan uluslararası bir dil. Bunları koruyabilmişler.
- Çingene adı nereden geliyor?
Çingeneler Anadolu’ya geldiklerinde ilk olarak Bizans’la karşılaşıyorlar. Bizanslılar Çingeneleri, “Atzingani” diye tanımlıyor. Bir grup buradan, bir grup da “Egiaption”, yani Avrupa dillerinde Mısırlı anlamına gelen sözcükten türediğini söylüyor. Bizim Türk araştırmacılar da “çeng” fiilinden geldiğini söylüyor. Bunlar teori. Tam olarak nereden geldiği belli değil.
Türk toplumu ile Çingeneler arasında 10 asırlık bir ilişki var. Selçuklu’da, Osmanlı’da Çingeneler önemli işler yapmışlar.
Balkanlar, Çingenelerin ikinci evi. Osmanlı’da Çingeneler tımarcı, kuyumcu, subaşı, doktor, kılıç ustası, çivi ustası gibi her mesleği yapmışlar. 1530 yılında Kanuni Sultan Süleyman, Çingenelerin yerleşmesi için yasa çıkarıyor. Fatih Sultan Mehmet iyi demircileri, iyi Çingeneleri ödüllendiriyor...
- İzmir’deki çingenelerin yaşamları nasıl?
İzmir çingeneler kenti. “Gâvurluğun” içerisinde Çingene de var. Çingene, kent kültürünün göbeğindedir. Bir şeyler yaratılıyorsa Çingene de katkı sağlıyor.
İzmir’de baktığınızda hangi düğüne giderseniz gidin mutlaka bir Roman havası vardır. İzmir’in hemen her mahallesinde varlar. Yoğun olarak Tenekeli, Hilal, Kuruçay, Gültepe, Tarlabaşı, Menemen, Örnekköy belirgin Çingene yerleşim alanları. Ama Ege bölgesinin hemen her yerinde rastlamak mümkün.
İzmir’deki Çingenelerin durumu, yerleşme tarihlerinin eski olmasından kaynaklı olarak diğer yerlere göre daha iyi. Kamuda çalışan Çingene oranı yüksek. Belediyelerde de öyle. Muhacir olarak tanımladığımız gruplar ile Çingeneler arasında da katı bir “ötekileştirme” süreci yaşanmıyor. İskan olanakları iyi ama konut sorunları var. Gelip belli bir bölgeye yerleşmişler; nüfus arttıkça, o bölgede sıkışıp kalmışlar. Mübadeleyle gelen Çingeneler var.
Avrupa’da faşizm döneminde toplama kamplarına gönderiliyor Çingeneler. Romanya’da Çingene köleliğinin kalktığı tarih 1868’dir. O tarihe kadar Çingene köle olarak vardır.
İzmir Çingeneleri üretimin artmasında çok ciddi katkı sağladılar. Rumların mübadelesi sırasında Ege bölgesindeki 1200 dolayında çok nitelikli nüfus gitmiş, 400-500 bin dolayında nüfus gelmiş. Giden nüfusun yarattığı katma değerin boşluğunu Çingeneler doldurmuştur. Tütün üretiminin artmasında son derece katkıları olan bir gruptur Çingeneler. Tütün, zeytinyağı işi, sabun fabrikaları Romanların katkılarıyla işlemiş.
Çingenelerin diğer sosyal gruplara göre eğitime ilgileri az. İzmir bağlamında baktığınız zaman, yüzde 80’i ilkokulu ya bitirmiştir ya da bitirememiştir. Okur yazar olmayan oranı yüzde 30’larda.
Çingene kültürünün ortadan kalkacağını düşünen, eğitimi gereksiz görenler var. Kolaycılık anlayışı da hakim. Özellikle istihdam imkanının yüksek olduğu dönemlerde pek çok Çingene işe girmekten kaçınmış. İşe girenlerin hepsi de bugün emekli olmuş. Yeşilkart sahibi olanların sayısı fazla. Bağ-Kur’lu olanlar var. Fakirlik yardımları devam ediyor. Kendi içlerinde yardımlaşmalar var.
Erken yaşta evlilikler söz konusu Çingeneler arasında. Yaptığım araştırmaya göre, 16 yaş ve altında evlilik yapanları oranı yüzde 42. Öte yandan boşanma oranı yüzde 2. “Çingene kadını 40 gün dayak yese babasının evine dönmez” anlayışı hüküm sürüyor. Kadının bir sosyal güvencesi olmadığı için geri dönemiyor. Babasının zaten yeteri kadar odası yok. Köleleştirme gibi bir süreç yaşanıyor bazı aileler için. Uygun konut yapıları yok. Aileler içinde aileler var. Ortak kullanılan tuvalet ve mutfaklar var.
- Çingenelerin örgütlenme ve siyasete katılma düzeyi ne kadar?
Diğer bir problem de örgütlenememe. Türkiye’de ilk Çingene derneği 1996 yılında İzmir’de kurulmuştur. Modern, gelişmiş toplumlar örgütlü toplumlardır. Herkes kendini ifade edebilmelidir. İnsanları ırkından, renginden, düşüncesinden dolayı kayırmanın hiçbir mantığı yoktur. Dolayısıyla kendi haklarını koruma ve toplumu ilgilendiren konularda öncü olmak zorundadır Çingene de. Çingene örgütlenmeleri önemli. Fakat bizde 2002 yılından sonra artan bir süreç var ve burada maddi nedenler ön plana çıkıyor. AB’den alınacak yardımları kimin alacağı ön plana çıkıyor. Dolayısıyla temsilden ziyade birkaç kişiden oluşan dernek görüntüsü içerisindeler. Derneğe üye olanların sayısı son derece az, katılımlar son derece az, çekingenlik var.
Siyasal katılım oranlarında bir gerçeklik yok. Hangi siyasi parti kendilerine daha çok vaatte bulunursa ona yakın duruyorlar. Bu da normal. Onların bir yaşam stratejisi bu. Bir yerlere gelemeyeceklerini biliyorlar. Daha çok kullanılan oluyorlar bu süreçte. Ben onları naylon üye olarak tanımlıyorum. Herhangi bir yönetim kademesinde görev verilmiyor. Üye olarak sadece isimleri var. Çingenelerin oylarının satın alınması gibi bir şey oluyor.
Artık çingeneler Çingene olmayanlarla evli. İç içe geçmişlik yaşanıyor. Sorun eşitliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşama noktasında. Her kültüre mutlaka kendini ifade olanağı sunulmalı. Bunlar dünyanın zenginlikleridir.
Kadınlara yönelik, sağlık, eğitim ve konut sorunlarına yönelik çalışmalar yapmadığımız sürece ciddi sorunlarla karşılaşılacak. Çünkü yaşadığınız süreçte küreselleşmenin ihtiyaç duyduğu eleman olamadığınız sürece tüketilmeye mahkumsunuz ve bu da ezilen sosyal gruplardan biri olarak Çingeneler için rahatlıkla söylenebilir.
- Çingenelere göre Hıdrellez neden önemli?
Kendilerinin “kurtuluş günü” olarak kabul ediyorlar. Firavun ordularından kaçan Çingenelerin Hıdrellez günü kurtulduğuna inanıyorlar. Hıdrellez’de İzmir’de fuara gelirler erkenden. Piknik yaparlar, çalarlar oynarlar. Akşam çeker giderler. Bir toplanma, acıdan dertten kurtulma günüdür onlar için.

SUAT KOLUKISA kimdir
1972 yılında Ankara’da doğan Suat Kolukısa, EÜ Sosyoloji Bölümü’nden 1996 yılında mezun oldu. 2004 yılında hazırladığı, “Aramızdaki Yabancı Çingeneler” adlı bir doktora tezi bulunan Kolukısa’nın Çingeneler üzerine yazdığı pek çok makale de bulunuyor. Kolukısa, halen Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapıyor.

‘Çingene adı terk edilmemeli’
- Çingenelerin anavatanı neresi? Çingenelere son yıllarda “Roman” denilmesinin sebebi nedir?
Bir teoriye göre Kuzey Hindistan, Çingenelerin asıl yurdu. Bir teoriye göre de Hindistan’ın çevresi. Açlık, savaş, kuraklık gibi etkenlerin Çingenelerin yurdundan ayrılmalarına neden olduğunu düşünüyorum. Artık belli tarihlerde uluslararası Çingene konferansları düzenleniyor. Bayrakları ve marşları var. Bu konferanslardan birinde Roman isminin kullanılması önerildi ve kabul edildi. “Rom” kökünden gelir bu sözcük ve Romani dilinde “adam” anlamındadır. Kültür, kökleriyle vardır. Onu reddetmenin mantığı yoktur. Çingene adı altında acı çekmiş ya da mutlu olmuş insanları nasıl anabiliriz. Çingeneyi “Romanlaştırmak” bence anlamsız. O zaman bir ihanet söz konusu olabiliyor. Çingenenin kendisini temize çıkarması için Roman olması gerekmiyor.
:: Arkadaşına gönder

Tanıtım

Son yazılarım

• konya
• ankara'da kar 8 mart
• sirke
• tuz
• Himalaya Tuz
• mutlu yıllar
• bir eşeğin hayat için mücadelesi
• iyi günler
• öküzle ilgili konular:))
• iyi bayramlar
• iyi bayramlar
• NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE
• ay ışığı
• yavrusunu hiç bir hayvan terketmiyor
• avanos
• selamlar:))
• Peygamber Efendimizin (sav) Taif’de yaptığı sabır duası:
• Kadının kocasına karşı vazifeleri:
• alanya
• Vâki olanda hayır vardır
• bir okuyun derim
• alanya'dan bir çiçek
• antalya-alanya
• antalya-alanya
• alanyadan çiçekler
• alanya
• Biraz önce reklamlarda dikkatimi çekti ...
• ayaş
• saç müzesi
• ankara-ayaş
• Yedi Ayetler ve Sirlari
• ne olur herkes söylesin ama sen söyleme:)))))))))))))))))
• anne hakkı
• HÂBİL (VE KÂBİL)
• İBADETLER VE ENERJİ
• selamlar hayırlı günler
• "DİN"İN TEMEL GERÇEKLERİ - Ahmed Hulûsi
• Efendim
• Alice Harikalar Diyarında
• ankara-hamamönü
• ankara hamamönü
• hayırlı akşamlar dilerim
• hayırlı akşamlar dilerim
• küçük prens
• hayırlı akşamlar dilerim
• güzel bir söz
• TEKEL işçilerinin eylemi
• hayırlı günler
• hayırlı akşamlar
• İnsanları Allah'ın adını kullanarak kandırmaya çalışması
• Camilere bebek değil dedeleri bırakıyorlar
• iyi günler kendinize iyi bakın sevgiler
• ankara'da ilk kar
• Asıl tehlike kuş gribi değil puşt gribi
• iyi günler
• hayırlı akşamlar
• Stalinin tavuğu..
• iyi geceler
• iyi günler
• selamlar sevgiler:))
• selamlar
• ankara-metro
• kuş cenneti-nallıhan
• ULUS ATATÜRK ANITI
• Yeni başlayanlar için Ankara aştidir.(bkz: aşti)
• küçük prens
• iyi günler kendinize iyi bakın sevgiler
• iyi günler
• hayırlı akşamlar dilerim
• BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN
• iyi günler kendinize iyi bakın sevgiler
• ankara-hamamönü
• ankara-samanpazarı
• ankara-samanpazarı
• ankara-hamamönü
• selamlar hayırlı günler
• selamlar hayırlı günler
• kasımpatı
• farenin hikayesi
• NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE
• KARADUT-AYAŞ
• KIRMIZI
• sonbahar -ankara AOÇ
• pembe
• sonbahar -ankara
• ELMALI KURABİYE
• ANLAM
• Can Yücel'den...
• hayırlı akşamlar dilerim
• yoldan görüntüler2
• yoldan görüntüler
• diyarbakırdan bir fotoğraf
• HER AÇIDAN
• müslümanlık hakkında
• Küçük Prens
• Ağlarsın
• KURAN'I KERİM TEFSİRİ
• YAŞLIYA SAYGI
• İSLAM AHLAKI
• SUÇU KENDİMİZDE ARAMAK

Baglantılar

• Ana Sayfa
• Profil
• Arşiv
• Arkadaşlarım
• Bana Eposta gönder
• RSS
• çocuklar_tıklayın_
• madalyonunöteki yüzü
• kırçiçekleri.com
• gerekli adresler
• islamihassasiyet
• ARSTEKİN
• ankara rehberi
• faydalı linkler
• milli piyango
• nurtopu
• haberaktuel
• bigoo
• online ziyaretçi
• gerekli linkler
• SAADETBİLGE
• NURbanaait
• SPACES SAADET
• ÇOCUKLAR İÇİn
• ANNELER VE ÇOCUKLAr
• KOMİK ŞEYLER
• MESELA
• BAKİDOSTLUK
• SAADETİN PENCERESİ
• GEREKLİ LİNKLER
• BİANET
• RENK KODU
• müslümangenç
• muhacir.cjb.net
• kuranbilgisi
• .biyografi.
• GELENEK
• KALBİMİN KALEMİ
• aytunçaltındal
• islamhouse
• yardımcı konular_html
• sağlık konuları
• dini konular
• HÜZÜNGÜNLÜĞÜM
• EMEKLİ
• ESİN
• DUA
• AÇIKİSTİH.
• ALLAHINİSİMLERİ
• NALANHOBİ
• Renk Kodları
• XPRODOKSİT
• ARDAVERDA
• SELİNÇAĞLAYAN
• SEVGİPINARI
• SAADET
• ŞEHİTLER ÖLMEZ
• ankara hastahane telefon
• .benimblog.com/emre
• http://web.ego.gov.tr
• http://www.pcforumlari.com/
• http://www.serdengecti.org/kurankerim/

3157 sayfadan 2178 . sayfa
geri | ileri